بسیاری از مردم، خصوصا کودکان از زخم های عود کننده مخاط دهان یا آفت، رنج می برند. این زخم ها دردناک بوده و در عمل صحبت کردن و غذا خوردن کودکان و بزرگسالان ایجاد اختلال می کند.

آفت بیشتر در بزرگسالان دیده می شود ولی در کودکان، از سن 2 سالگی به بعد نیز ظاهر می شود. زنان بیشتر از مردان مبتلا می شوند و تقریبا 30 درصد هر جمعیتی یک بار یا بیشتر به آن مبتلا می گردند. رنگ زخم های آفتی، زرد خاکستری بوده و لبه های آن قرمز تا حدودی برجسته است. شکل آنها گرد و در هر جای دهان نظیر مخاط گونه، مخاط لب، کف دهان، زبان، لب ها، کام و بر روی لثه ها تشکیل می شود.

قبل از تشکیل زخم حالتی شبیه به سوزش یا سوزن سوزن شدن احساس می شود. آفت برحسب شکل زخم به دو دسته آفت کوچک (مینور) و آفت بزرگ (ماژور) تقسیم بندی می شود.

آفت کوچک، شایع تر بوده (80 درصد موارد)، تعداد زخم ها کوچک ( از 1 تا 5 عدد) و اندازه آن غالبا 4 تا 5 میلمتر و گاه تا 1 سانتی متر می باشد که در کنار هم ایجاد می شود.

آفت مینور

آفت بزرگ، بزرگتر بوده و کمتر شایع می باشد. اندازه آن گاه تا 3 سانتی متر می رسد.

آفت ماژور

دوره این زخم ها از چند روز تا کمی بیشتر از 2 هفته می باشد، اما اکثرا طول دوره آنها 10 روز، بدون درمان و بجا گذاشتن زخم، خودبخود بهبود می یابد. درآفت بزرگ، طول دوره بهبودی بیشتر از آفت کوچک است.

علت زخم های آفتی نامشخص است اما فاکتورهای مستعد کننده آن شامل ضربه یا تروماهای خفیف ناشی از مسواک زدن، تیزی دندان ها و پر کردگی های نامنظم، استرس های روحی و روانی نظیر اضطراب، تب، نقص سیستم ایمنی بدن و کمبود ویتامین یا عناصر معدنی در خون می باشد.

درمان

-رعایت بهداشت دهان و دندان جهت پیشگیری از عفونت ثانویه بر روی زخم ها و کوتاه کردن مدت بهبودی زخم

-استفاده از مواد بی حسی موضعی نظیر لیدوکائین 10 % به صورت اسپری، ژل یا پماد جهت رهایی بیمار از درد به هنگام غذا خوردن( به مدت کوتاه)

-استفاده از مواد پوشاننده نظیر دهان شویه های کلرهگزیدین2/. درصد سه بار در روز و آنتی بیوتیک های موضعی از خانواده تتراسیکلین ( به صورت دهان شویه) سه بار در روز برای از بین بردن عفونت ثانویه و کوتاه کردن مدت بهبودی زخم ( در کودکان زیر 8 سال استفاده نشود.)

-استفاده از ژل های کولین سالیسیلات که ضد التهابی بوده، جهت کاهش درد و تحریک زخم ها.

-استفاده از مسکن های خوراکی نظیر استامینوفن و دهان شویه دیفن هیدرامن که در تسکین درد موثر می باشد.

-دوری گزیدن از حالات و محیط های استرس زا

-گرفتن آزمایش کامل خون و بررسی ویتامین ب 12 سرم، اسید فولیک و آهن خون در افرادی که به طور مرتب دچار زخم های آفتی می شوند.

-در زخم های شدید، از کورتیکوستروئیدها نظیر خمیر( AD Cortile) که در داروخانه ها موجود می باشد استفاده می شودکه روزانه 2 تا 4 بار بر روی زخم مالیده می شود. ( در کودکان بعلت عوارض استروئیدی، بیشتر از 5 روز نباید استفاده شود.)